Als je opgroeit in een vertrouwde wijk, begint je sociale leven vrijwel altijd op de hoek van de straat. Je fietst ’s ochtends met buurtgenootjes naar de basisschool, rent na de bel samen naar het speelpleintje en komt klasgenoten tegen bij de lokale sportvereniging of in het winkelcentrum. Toch geldt die vanzelfsprekende buurtbinding lang niet voor ieder kind. Uit recent onderzoek van Stichting het Gehandicapte Kind, gepresenteerd bij de aftrap van de landelijke Week van het Gehandicapte Kind, blijkt dat bijna de helft van de schoolgaande kinderen met een beperking niet naar een school in de eigen woonplaats kan gaan. De gevolgen hiervan zijn ingrijpend: dagelijks lange reistijden, weinig sociale contacten in de eigen straat en een aanzienlijk grotere kans op eenzaamheid buiten schooltijd.
De cijfers uit het onderzoeksrapport laten duidelijke verschillen zien tussen kinderen met en zonder beperking. Maar liefst 49 procent van de kinderen met een handicap verlaat dagelijks de eigen woonplaats voor onderwijs, tegenover 31 procent van de leerlingen zonder beperking. Die afstand trekt diepe sporen binnen gezinnen. Waar de helft van de kinderen zonder beperking samen met een broertje of zusje naar dezelfde school gaat, is dat bij kinderen met een handicap slechts 26 procent. Zodra de schooldag voorbij is, worden de sociale contrasten nog scherper zichtbaar. Terwijl 86 procent van de kinderen zonder beperking regelmatig afspreekt met klasgenoten, ligt dat percentage bij kinderen met een handicap op 45 procent. Bovendien heeft ruim 40 procent zelfs helemaal nooit speelafspraken na schooltijd, en heeft de helft van deze kinderen geen enkele vriend in de eigen buurt, vergeleken met slechts 14 procent van hun leeftijdsgenoten zonder beperking.
In de praktijk betekent dit dat veel ouders en kinderen dagelijks worden geconfronteerd met afwijzingen op lokale buurtscholen. Zo vertelt moeder Rowena over haar 7-jarige zoon Levon. Waar dochter Lorèn gewoon naar de basisschool op de hoek van de straat gaat, werd Levon vanwege zijn handicap afgewezen en reist hij dagelijks vanuit Maassluis naar een school voor speciaal onderwijs in Delft, wat door verkeersdrukte soms oploopt tot een vol uur reistijd per enkele reis. Kinderen uit zijn eigen wijk kennen hem daardoor nauwelijks. Volgens zijn moeder zorgt het gebrek aan bekendheid ervoor dat buurtgenoten wegkijken of fluisteren, terwijl samen opgroeien in dezelfde straat juist voor herkenning en vanzelfsprekende acceptatie had kunnen zorgen.
Opvallend is dat de jongere generatie zelf heel anders aankijkt tegen samen naar school gaan dan de huidige onderwijspraktijk laat zien. Maar liefst 78 procent van de kinderen met een handicap en 79 procent van de kinderen zonder handicap geeft aan dat ze veel van elkaar kunnen leren. Daarnaast vindt een ruime meerderheid – 72 procent van de kinderen zonder handicap en 62 procent van de kinderen met een beperking – dat iedereen naar dezelfde school zou moeten kunnen gaan. De wil om samen op te groeien en elkaar dagelijks te ontmoeten is er dus volop onder de schooljeugd zelf.
Volgens Rebecca Gerritse, directeur-bestuurder van Stichting het Gehandicapte Kind, is de dagelijkse ontmoeting op school essentieel voor een inclusieve samenleving. Als kinderen samen in de klas zitten, leren ze elkaars kwaliteiten en verschillen kennen, waardoor je elkaar op straat gewoon begroet in plaats van dat er nagefluisterd wordt. De stichting wijst daarbij op succesvolle voorbeelden zoals het project Samen naar School. Binnen dit initiatief krijgen kinderen met een vaak ernstige beperking de kans om binnen een reguliere school in hun eigen omgeving passend onderwijs en begeleiding te krijgen, waardoor leerlingen met en zonder handicap samen lessen en pauzes doormaken.
Naast het sociale isolement zorgt de afstand tot school ook voor een flinke fysieke belasting. Ruim een kwart van de kinderen met een handicap is dagelijks een halfuur of langer onderweg naar school, tegenover 12 procent van de kinderen zonder beperking. Bovendien is bijna een derde van deze leerlingen afhankelijk van speciaal leerlingenvervoer, wat de reistijd vaak nog verder opdrijft. De 14-jarige kinderambassadeur Kirsty uit Tiel, die vanwege een visuele beperking naar een speciale school in Zeist reist, ervaart die afstand dagelijks. Hoewel ze tevreden is over het onderwijs, woont haar dichtstbijzijnde schoolvriendin in Amersfoort, waardoor spontaan afspreken na schooltijd nagenoeg onmogelijk is. Zij pleit daarom voor speciale ondersteuningsvleugels binnen gewone scholen, waar rust en specifieke begeleiding worden gecombineerd met gezamenlijke pauzes en ontmoetingen op het schoolplein.
Om ervoor te zorgen dat kinderen met en zonder beperking weer vaker samen in hun eigen leefomgeving kunnen opgroeien, roept de organisatie inwoners in Noord-Holland op om actie te ondernemen. Met de petitie Van jou leer ik meer wil de stichting de politiek en onderwijsinstellingen aansporen om inclusief onderwijs actiever te stimuleren. Wie de oproep voor buurtscholen waar ieder kind welkom is wil ondersteunen, kan de petitie direct online ondertekenen via de actiepagina van Stichting het Gehandicapte Kind.
Stichting het Gehandicapte Kind
Stichting het Gehandicapte Kind zet zich in voor kinderen met een handicap. Geef je steun, kom in actie of doe een gift.
Gerelateerde berichten
- Advertentie -
