Gelijke helften en spiegelbeelden: bijzondere expositie over tweelingen in De Vishal

0

Wanneer twee lichamen ogenschijnlijk identiek zijn, waar begint dan het verschil? Is de ander een gelijke kopie – een evenbeeld – of juist een spiegelbeeld dat het tegenovergestelde weerspiegelt? En hoe ontwikkel je een eigen identiteit wanneer je het ‘ik’ vanaf het allereerste begin hebt moeten delen? Deze intrigerende vragen vormen het hart van de expositie Evenbeeld | Spiegelbeeld in de Haarlemse Vishal aan de Grote Markt. De tentoonstelling duikt diep in de wonderlijke en complexe belevingswereld van eeneiige tweelingen.

De expositie brengt werk samen van verschillende kunstenaars met een heel eigen invalshoek. Centraal staat het werk van de zussen Gitta en Lenneke Overmaat (geboren in 1952), die tevens optreden als curatoren van het geheel, en het bekende kunstenaarsduo L.A. Raeven, bestaande uit Liesbeth en Angelique Raeven (geboren in 1971). Daarnaast levert de Oekraïense gastkunstenaar Irina Angles (geboren in 1985) een opvallende bijdrage vanuit het perspectief van de eenling.

Het biologische verschil tussen de deelnemende tweelingen vormt direct het fundament voor hun kunstzinnige zoektocht. Evenbeeldige tweelingen ontstaan wanneer een bevruchte eicel zich al in de eerste week splitst in twee embryo’s, waardoor zij zowel mentaal als fysiek grotendeels gelijksoortig zijn. Spiegelbeeldige tweelingen splitsen zich pas in de tweede week na de bevruchting; zij vertonen juist eigenschappen die elkaars spiegelbeeld vormen.

Dat biologische onderscheid levert totaal verschillende persoonlijke dynamieken op. Liesbeth en Angelique Raeven ervaren hun evenbeeldige tweelingrelatie vooral als een spanningsveld. In hun werk leggen zij de vinger op de voortdurende strijd om autonomie, de benauwende druk van uiterlijke gelijkenis en het mechanisme van aantrekken en afstoten. Voor Gitta en Lenneke Overmaat werkt hun spiegelbeeldige relatie juist als een verbindende aantrekkingskracht: zij vullen elkaar aan en richten zich op thema’s als complementariteit en synergie. Beide duo’s verrijken hun werk met wetenschappelijke inzichten en narratief onderzoek rondom het fenomeen tweeling.

Irina Angles benadert het thema vanuit een heel andere hoek. Als eenling verkent zij via een Instagram-performance het verlangen naar een denkbeeldige wederhelft, geïnspireerd op het aloude idee van Plato dat ieder mens in wezen zoekt naar zijn ontbrekende deel.

Verspreid over De Vishal zie je een veelzijdige verzameling van media: van video’s, beelden en tekeningen tot collages, brieven, podcasts en performances. Hiermee raakt de expositie aan bredere maatschappelijke thema’s rondom zelfbeeld, de menselijke behoefte om identiteit vast te pinnen en onze wetenschappelijke verklaringsdrang. Wie de tentoonstelling bezoekt, kan bovendien getuige zijn van een live schrijfperformance: Gitta en Lenneke Overmaat verzorgen deze performance wekelijks op woensdag, vrijdag en zondag tussen 15.00 en 16.00 uur.

Ook in de Kleine Zaal van De Vishal is passend werk te ontdekken. Daar toont het duo DAY collective één deel uit hun tweeluik Do you feel it? uit 2023. Deze tekeningen kwamen tot stand via een bijzonder proces waarbij de makers dagelijks twee vellen papier uitwisselden om blind op elkaars beeldtaal voort te borduren.

Wil je de tentoonstelling bezoeken of meer weten over de actuele openingstijden en activiteiten rondom de expositie? Neem dan een kijkje op de officiële website van De Vishal voor alle details over het programma.

Info
  • Expositie Evenbeeld | Spiegelbeeld en presentatie DAY collective
  • Gitta en Lenneke Overmaat, L.A. Raeven (Liesbeth en Angelique Raeven), Irina Angles en DAY collective
  • De Vishal, Grote Markt 20, Haarlem
  • Vrijdag 4 december 2026 om 17.00 uur (opening); te zien van zaterdag 5 december 2026 tot en met zondag 10 januari 2027 (gesloten op beide kerstdagen en tijdens oud en nieuw)
  • Schrijfperformance door Gitta en Lenneke Overmaat elke woensdag, vrijdag en zondag van 15.00 tot 16.00 uur

 



Ondersteun Haarlem updates met een kleine financiële bijdrage, maandelijks of éénmalig: