Graafsporen bij stoepen en tuinen, verzakkingen van tegels en duidelijk hoorbaar geknaag in de spouwmuren En alsof dat nog niet erg genoeg is, zien bewoners in Delftwijk in Haarlem de ratten overdag door hun schuren en tuinen lopen. Het geeft, naast overlast, zorgen over de fundering en de gezondheid. Ondanks herhaaldelijke meldingen is het de woningbouwvereniging en de gemeente niet gelukt om de jarenlange overlast een halt toe te roepen. Het AVROTROS-consumentenprogramma Radar spreekt maandag in de uitzending met de gemeente, de woningbouwvereniging, experts en gedupeerden. Ook is er onder het Radar Panel-onderzoek gedaan naar de landelijke impact van rattenoverlast. Het item is te zien op maandag 8 december, om 20.20 uur bij AVROTROS op NPO 2.
Sinds bestrijding met gif werd verboden in 2023 zijn ratten zichtbaarder op straat en lijken ze vaker in huizen te zitten. Dat leidt regelmatig tot conflicten. Bijvoorbeeld tussen woningcorporaties en bewoners. Of tussen bewoners en gemeenten. Want bij wie ligt nou eigenlijk de verantwoordelijkheid bij rattenoverlast? Diverse gedupeerden van rattenoverlast in en om het huis zochten contact met Radar. Het consumentenprogramma bezoekt maandag een van hen, woonachtig in Haarlem. Al sinds 2020 ervaart ze, evenals haar buren, overlast. Deze ontstond na sloop- en bouwwerkzaamheden aan portiekflats in de buurt. “Toen ze de woningen sloopten, verspreidden de ratten zich door de buurt.”
Van kastje naar de muur
Ze heeft het gevoel dat ze constant van het kastje naar de muur wordt gestuurd. “Vervolgens kreeg ik een folder met het advies om grind te strooien.” Het strooien van grind hielp niet en dus trokken de bewoners weer aan de bel. Met een groep gaan ze in gesprek met de gemeente en de woningcorporatie. Die wijzen volgens de bewoners naar elkaar. “De gemeente zegt “het is onze grond niet”, de woningcorporatie zegt ‘de gemeente is verantwoordelijk voor bestrijding.’ ”
De gemeente en woningbouwvereniging Elan Wonen geven bij Radar aan dat ze door de jaren heen binnen hun mogelijkheden diverse maatregelen hebben genomen, maar erkennen dat het effect niet duurzaam is geweest. Radar confronteert de gemeente Haarlem en de woningbouwvereniging met de voortdurende overlast en hun verantwoordelijkheid hierin en vraagt aan diverse experts welke maatregelen wel effect hebben. Komt er schot in de zaak?
Het Radar Panel reageert op rattenoverlast
Ratten lijken in opmars te zijn. Radar vroeg de leden van het Radar Panel, afkomstig uit het hele land, of zij zelf met rattenoverlast te maken hebben gehad. Van de 14.651 mensen die reageerden, gaven 5423 mensen aan dat dit inderdaad het geval is. Bij de helft hiervan spelen de problemen momenteel nog, bij de andere helft in het verleden. De voornaamste klacht van de respondenten is dat ze de ratten zien rondlopen (76%). 25% van de respondenten heeft ook last van aangegeten voedsel of voorwerpen zoals kabels of meubilair. 49% heeft melding gedaan naar aanleiding van de overlast. Het grootste gedeelte meldde dit bij de gemeente (80%), anderen bijvoorbeeld bij de woningcorporatie (18%) of de verhuurder (6%). Bij slechts 13% is de overlast na meldingen opgelost en bij 21% deels opgelost. Bij het overgrote gedeelte leidt een melding dus niet tot een oplossing en daarom gaan mensen vaak zelf aan de slag. 13% schakelde zelf een bestrijdingsbedrijf in, 69% nam zelf maatregelen als vallen neerzetten (54%), gaten dichten (32%), gif (30%), afval beter afsluiten (23%), eten in afgesloten bakken bewaren (22%) of een kat in huis halen (8%). Als wordt gevraagd naar de verantwoordelijke bij de overlast, wijst het grootste deel – 63% – de gemeente aan.
