Het Hoogheemraadschap van Rijnland heeft woensdag 3 juni 2026 een belangrijke mijlpaal bereikt. In Velsen-Zuid is het gloednieuwe poldergemaal Noordspaarndammer officieel geopend. Dit is niet zomaar een gemaal: het is het allereerste ‘standaardgemaal’ van Rijnland. Dankzij deze innovatieve en modulaire manier van bouwen kan het hoogheemraadschap in de toekomst gemalen veel sneller, goedkoper en duurzamer vervangen en onderhouden. Een mooie stap voor het waterbeheer in onze regio.
Het nieuwe gemaal vervangt het oude poldergemaal Noordspaarndammer, dat na jaren trouwe dienst verouderd was en steeds vaker last kreeg van storingen. De voorbereidende werkzaamheden voor de vernieuwing gingen in augustus 2025 van start, waarna de bouw in april 2026 succesvol werd afgerond.
Sneller bouwen met een slimme set vaste onderdelen
Wat dit project zo bijzonder maakt, is het slimme basisontwerp. Het gemaal is opgebouwd uit een vaste set vooraf goedgekeurde en geteste onderdelen. Denk hierbij aan de pompinstallatie, de elektrische installatie, de in- en uitstroomconstructie, de reiniger en een vispassage. Afhankelijk van wat er op een specifieke locatie nodig is, wordt gekeken welke componenten uit deze ‘bouwblokken-doos’ worden ingezet.
Omdat al deze onderdelen al eens zijn ontworpen en gekeurd, hoeft Rijnland bij volgende gemalen niet telkens opnieuw het hele ontwerpproces te doorlopen. Dat scheelt een hoop tijd en administratieve rompslomp. Volgens Raymond Vehof, projectmanager bij Vobi Infra, is de kracht van deze methode juist de combinatie van standaardisatie en maatwerk. Er werd vanaf de start nauw samengewerkt met Rijnland en aannemer De Kuiper Infrabouw om dit voor elkaar te boksene.
Duurzaamheid als vaste standaard
Naast tijdwinst levert deze methode ook grote voordelen op voor het milieu. In het standaardontwerp is namelijk direct gekozen voor duurzame technieken en materialen. Doordat dit ontwerp de blauwdruk vormt voor toekomstige projecten, worden deze groene keuzes automatisch overal toegepast. Bovendien wordt het beheer en onderhoud een stuk eenvoudiger voor de monteurs, omdat toekomstige gemalen exact dezelfde onderdelen gebruiken. Henrik Hooimeijer, directeur water bij Rijnland, benadrukt dat deze aanpak helpt om te blijven investeren in betrouwbaar en toekomstgericht waterbeheer zonder onnodige kosten.
Waarom zijn poldergemalen zo belangrijk?
Je staat er misschien niet dagelijks bij stil, maar poldergemalen zijn onmisbaar om onze voeten droog te houden. Omdat polders vaak een stuk lager liggen dan het omliggende water, pompen deze installaties het overtollige water weg naar de boezem of naar een andere polder. Zo wordt de waterstand nauwkeurig op peil gehouden en worden overstromingen voorkomen.
Rijnland vernieuwt en vervangt daarom ongeveer eens in de 15 jaar haar gemalen om het systeem betrouwbaar te houden. De Noordspaarndammer in Velsen-Zuid heeft de spits afgebeten, en Rijnland is van plan om snel meer verouderde gemalen volgens deze nieuwe standaardaanpak te gaan vernieuwen.
Wil je meer weten over de werking van deze installaties of de achterliggende techniek? Neem dan een kijkje op de themapagina over poldergemalen van Hoogheemraadschap van Rijnland.
